Alanya'da Gezilecek Yerler: Kale Yarımadası, Mağaralar ve Dim Çayı Vadisi

Alanya'yı tek bir kasaba gibi düşünmek, gezinin en sık yapılan planlama hatası. Aslında üç ayrı yer var ve aralarındaki ulaşım süresi, hangisinde kaldığınıza göre günün epey bir kısmını yiyebiliyor.

Birincisi denize uzanan kale yarımadası ve çevresindeki merkez: tarihî yapıların, çarşının ve şehrin en bilinen plajının olduğu yer. İkincisi doğuya ve batıya uzanan sahil kuşağı: büyük tesislerin sıralandığı, merkezden bağımsız yaşayan mahalleler. Üçüncüsü Toroslara doğru tırmanan iç kesim: Dim Çayı vadisi, dağ köyleri ve kanyonlar. Aynı ilçe sınırları içinde ama bambaşka üç gün geçirtiyorlar.

Aşağıdaki bölümler bu üç Alanya'yı ayrı ayrı ele alıyor. Sitedeki tüm Alanya kayıtlarına Alanya bölge sayfasından toplu olarak bakabilirsiniz.

Kale yarımadası: Alanya'nın çekirdeği

Şehrin siluetini belirleyen kayalık yarımada, gezilecek yerlerin de yoğunlaştığı yer. Yürüyerek gezilebilecek bir alan değil — yokuş dik ve uzun; tepeye araçla, minibüsle ya da teleferikle çıkılıyor. Teleferik alt istasyonu Kleopatra Plajı yakınında.

Alanya Kalesi bugünkü biçimini 13. yüzyılda, Sultan Alaeddin Keykubad döneminde almış bir Selçuklu yapısı. Surların içi boş bir harabe değil: sarnıçlar, Süleymaniye Camii, bedesten ve hâlâ yaşayan bir eski mahalle dokusu var. İç kaleden Akdeniz, şehir ve Toroslar aynı anda görülüyor — Alanya'da tek bir yere çıkılacaksa burası.

Yarımadanın liman tarafındaki eteğinde Kızıl Kule duruyor. 1226'da limanı korumak için yapılmış, sekizgen planlı, beş katlı bir Selçuklu kulesi; adını yapımında kullanılan kırmızı tuğladan alıyor ve kentin simgesi sayılıyor. Ortasında yağmur suyu toplayan bir sarnıç var, üst katından liman ve tersane birlikte görülüyor.

Kulenin hemen yanındaki Selçuklu tersanesi de ayakta. İkisini birlikte gezmek, dönemin denizcilik altyapısını tek noktada görmeyi sağlıyor — kule tek başına bir savunma yapısı gibi durur, tersaneyle birlikte bir liman sisteminin parçası olduğu anlaşılır. Liman kenarında oldukları için ikisine de yürüyerek ulaşılıyor; kaleye çıkmakla aynı efor değil.

Merkezde iki durak: Damlataş ve Kleopatra

Damlataş Mağarası Alanya'nın en ilginç hikâyeli durağı: 1948'de bir taş ocağı çalışması sırasında tesadüfen ortaya çıkmış. Sarkıt ve dikitlerinin oluşumu on binlerce yıla dayanıyor. Asıl bilinme sebebi ise turistik değil tıbbi — mağara içindeki sıcaklık ve nem yıl boyunca büyük ölçüde sabit kalıyor, yüksek nem ve karbondioksit oranı nedeniyle astım hastaları tarafından ziyaret ediliyor ve bu amaçla sabahın erken saatlerinde ayrı bir kullanım uygulaması var.

Gezilebilir bölüm kısa; ziyaret uzun sürmüyor. Programı buna göre kurmak lazım: Damlataş tek başına bir yarım gün doldurmaz, ama Kleopatra Plajı ile aynı yürüyüş mesafesinde olduğu için ikisi doğal bir ikili.

Kleopatra, kale yarımadasının batı eteğinden başlayıp uzanan, şehrin en bilinen plajı. İri taneli açık renk kumu ve kademeli derinleşen deniz girişiyle Mavi Bayrak ölçütlerini karşılıyor; sahil boyunca yürüyüş yolu, duş, soyunma kabini ve büfeler var. Denize giriş ücretsiz, şezlong ve şemsiye ücretli. Adını Mısır kraliçesiyle ilgili yerel bir anlatıya borçlu — tarihî bir kayda değil, buna dikkat.

Planlama açısından bilinmesi gereken bir ayrıntı: kaleye tırmanan yamaç, öğleden sonra plajın bir bölümüne gölge düşürüyor. Güneşte uzun kalmak isteyen sabahı, gölge arayan öğleden sonrasını tercih ediyor. Alanya'nın diğer plaj ve koy kayıtları Alanya plajlar sayfasında.

İç kesim: Dim Mağarası ve Dim Çayı vadisi

Merkezden doğuya ve içeriye doğru çıkıldığında Alanya bambaşka bir yere dönüşüyor. Dim Mağarası Cebireis Dağı'nın yamacında; ziyarete açık bölüm ahşap yürüyüş platformlarıyla düzenlenmiş, içeride sarkıt, dikit ve sütun oluşumlarının yanı sıra sonda küçük bir göl var. Mağara içi sıcaklığı dışarıya göre belirgin biçimde düşük — yazın sıcağından kaçmak için gidilebilecek nadir yerlerden.

Ama asıl mesele mağaranın kendisi değil, yolun devamı. Dim Çayı vadisi, dere kenarına kurulmuş restoranlarıyla Alanya'nın yerel halkının sıcak günlerde çıktığı yer. Mağara ile vadiyi ayrı ayrı değil, tek bir yarım gün olarak planlamak mantıklı — biri diğerinin doğal tamamlayıcısı. Ulaşım araçla sağlanıyor; toplu taşımaya bel bağlanacak bir güzergâh değil.

Alanya'nın mağara kayıtlarının tamamı Alanya mağaralar sayfasında; sitedeki üç mağara kaydının ikisi Alanya'da.

Kuzeydoğu: Sapadere Kanyonu

Sapadere Kanyonu Alanya'nın kuzeydoğusunda, dar ve derin bir vadi içinde. Kanyon boyunca ahşap bir yürüyüş platformu düzenlenmiş; parkurun sonunda bir şelale ve altında oluşan doğal havuz var. Yol boyunca kanyon duvarları yer yer birbirine oldukça yaklaşıyor ve gün ışığını kesiyor — kanyonun asıl etkisi bu.

İki uyarı: su yıl boyunca soğuk ve yüzmek için uygun olan bölüm sınırlı, yani "serinlemeye gidiyoruz" beklentisiyle yola çıkmak yanlış olur. İkincisi, merkezden araçla yaklaşık bir saat sürüyor ve yol dağlık — günü buna göre ayırmak gerekiyor, öğleden sonra çıkılacak bir yer değil. Alanya'nın doğal park kayıtları Alanya doğal parklar sayfasında.

Alanya'da ne yapılır: sudan çok havada

Alanya'nın aktivite profili, sitedeki kayıtlara bakınca beklenmedik bir tarafa eğiliyor. Su sporları tarafında 30 kayıt var — 10'u dalış merkezi, 9'u jet ski, kalanı rafting ve aqua park.

Ama asıl yoğunluk macera ve paraşüt tarafında: 26 kaydın 21'i yamaç paraşütü işletmesi, sadece 4'ü quad/ATV safari. Yani bizim verimizde Alanya, tek bir aktivitede belirgin biçimde yoğunlaşmış bir yer — tandem yamaç paraşütü. Bunu hesaba katmadan "Alanya'da ne yapılır" listesi kurmak, bölgenin en kalabalık aktivite dalını atlamak olur.

Buna karşılık Alanya tarafında henüz tekne turu kaydımız yok. Sitedeki günübirlik tur ve tekne turu ilanları Adrasan, Kaş ve Demre eksenine toplanmış durumda; Alanya limanından kalkan turlar için henüz kayıt açılmadı.

Nerede kalınır: verimizin gösterdiği Alanya

Bu bölüm dışarıdan derlenmedi — Alanya konaklama altındaki 98 kaydın adreslerini tek tek sayarak çıkardığımız bir dağılım. Sonuç, Alanya'nın bilinen imajıyla ilginç biçimde çelişiyor.

98 kaydın 83'ü merkez mahallelerde: Saray, Güller Pınarı, Kızlar Pınarı, Kadıpaşa, Çarşı, Şekerhane, Tophane, Hisariçi, Cumhuriyet, Cikcilli, Oba ve Tosmur. Yani kale yarımadasının eteği ve Kleopatra Plajı çevresi. Kalanların 10'u iç kesimde (Elikesik, Bıçakçı, Kuzyaka, Üzümlü, Yeşilöz, Karakışla), 3'ü batı sahilinde (Konaklı, Payallar, İncekum), 2'si doğuda (Kestel, Demirtaş).

Kategori kırılımı bu tabloyu doğruluyor:

• Otel — 36 kayıt, biri hariç tamamı merkezde
• Apart & daire — 33 kayıt, tamamı merkezde. Alanya'nın apart otel yoğunluğu Kleopatra hattında toplanmış
• Kamp & bungalov — 15 kayıt, 14'ü merkez dışında. Bungalov aramak, Dim Çayı hattına ya da batı sahiline bakmak demek
• Butik otel — 7 kayıt, tamamı merkezde; birkaçı doğrudan kale yolu üzerinde
• Pansiyon — 4 kayıt, tamamı merkezde

Asıl dikkat çeken ise ne olmadığı. Mahmutlar, Avsallar, Türkler, Okurcalar ve Kargıcak'ta tek bir kaydımız yok. Bunlar Alanya'nın büyük tesis kuşağı — "Alanya" denince akla gelen her şey dahil oteller büyük ölçüde bu hatta. Bizim stoğumuz ölçeğin diğer ucunda duruyor: merkezde küçük otel, apart ve butik; dışarıda bungalov ve kamp.

Pratik karşılığı şu: yürüyerek gezmek isteyen merkezi seçsin. Kale, Kızıl Kule, tersane, Damlataş, çarşı ve Kleopatra Plajı birbirine yakın; araç gerekmiyor. Doğa ve serinlik isteyen iç kesime baksın — ama araç şart, çünkü bungalovların hepsi dağ ve vadi hattında.

Antalya'nın diğer ucu

Alanya, Antalya'nın doğu ucu. Batıya doğru gidildiğinde kıyının karakteri tamamen değişiyor: Kemer dağla denizin sıkıştığı bir sahil şeridi, Demre antik kentler ve Kekova limanları, Kaş ise koylar ve dalış üzerine kurulu. Konaklama tarafında ölçek farkını görmek için Adrasan'da nerede kalınır yazısı iyi bir karşılaştırma noktası.

Bu yazıda giriş ücreti, ziyaret saati ve mesafe rakamı bilerek yazılmadı. Bu bilgiler sezona göre değişiyor ve kaynaklar sık sık birbirini tutmuyor; güncel hâli için ilgili yer sayfasına ve işletmenin kendi kanalına bakmak daha sağlıklı.